Deze week werden de resultaten bekendgemaakt van de gezondheidsstudie die sinds 2010 in Dessel, Retie en Mol loopt. 150 moeders en pasgeboren baby's werden onderzocht. De bedoeling is om een beeld te krijgen van de algemene gezondheid van de inwoners van deze regio.
3xG staat voor ‘Gezondheid – Gemeenten – Geboorten’. Het is een haalbaarheidsstudie die loopt in de regio Dessel-Mol-Retie als gevolg van afspraken van de partnerschappen STORA en MONA met NIRAS over het geïntegreerde project van oppervlakteberging (cAt). Bedoeling is de (milieu)gezondheid van inwoners uit de regio van bij de geboorte op te volgen over een lange periode. Tegen juni 2014 willen we in de studie 300 kinderen opvolgen via humane biomonitoring, een techniek die de blootstelling en vroegtijdige gezondheidseffecten van milieuvervuilende stoffen in het lichaam meet.
De resultaten vertellen ons iets over de impact van milieuvervuilende stoffen op ons lichaam, over hoe onze regio scoort ten opzichte van Vlaamse gemiddelden en over welke factoren onze blootstelling kunnen beïnvloeden.
Bekijk hier de resultaten van dit onderzoek in een samenvattende brochure of vraag het uitgebreid rapport aan. Of bekijk dit DIGICAT-filmpje over de resultaten.
Wat is de 3xG studie?
3xG staat voor ‘Gezondheid – Gemeenten – Geboorten’. Het is een studie die de (milieu)gezondheid van inwoners uit Dessel, Mol en Retie van bij de geboorte wil opvolgen over een lange periode. De studie loopt sinds 2010 in de vorm van een haalbaarheidsproject.
In de 3 gemeenten werden urine- en bloedstalen van zwangere vrouwen en hun baby’s onderzocht om de blootstelling te kennen aan milieuvervuilende stoffen uit de omgeving. Baby’s zijn de meest gevoelige schakel in de generatieketen. Door baby’s op te volgen in de tijd wordt unieke informatie opgebouwd over de ontwikkeling van de gezondheid in de hele bevolking, in het bijzonder de invloed van omgeving en levensstijl daarbij. Alle zwangere vrouwen die wonen in Dessel, Mol en Retie mochten - en kunnen nog steeds - deelnemen aan dit onderzoek.
Momenteel nemen al 240 moeders en hun baby deel aan de studie. De urine- en bloedstalen van de eerste 150 deelnemers werden geanalyseerd en vergeleken met Vlaamse waarden en gezondheidsnormen. Het onderzoeksteam heeft ervaring met vergelijkbare studies in Europa en in Vlaanderen (de Vlaamse humane biomonitoring van het Steunpunt Milieu en Gezondheid).
De resultaten
De milieublootstelling in de regio verschilt op een aantal vlakken met het Vlaamse gemiddelde, zowel in positieve als in negatieve zin. Zo meten we bij de 3xG-deelnemers lagere waarden voor PCB’s en voor sommige vroeger gebruikte pesticiden. Omdat de Vlaamse metingen dateren van 2008, zijn deze lagere waarden te verwachten. We zien de laatste jaren namelijk dalende trends voor deze stoffen. Het gehalte voor DDT echter (een verboden pesticide sinds 1974) blijft vergelijkbaar met oudere Vlaamse cijfers, wat erop duidt dat in Dessel, Mol en Retie deze stof vroeger vermoedelijk meer of langer gebruikt is dan in de rest van Vlaanderen.
De waarden voor de zware metalen arseen en cadmium liggen wel hoger bij de deelnemers in Dessel, Mol en Retie. Deze metalen hebben in het verleden de regio Noorderkempen vervuild. De gemeten verhogingen zijn dus mogelijk het gevolg van historische industriële activiteit. Toch blijken ook bepaalde recente voedingsgewoonten de blootstelling te bepalen. Zo zien we bijvoorbeeld dat moeders die vaak vis consumeren, hogere waarden van arseen hebben.
Ook de gehalten aan verbrandingsproducten (PAK’s) zijn hoger bij de 3xG deelnemers ten opzichte van Vlaanderen. PAK’s ontstaan bijvoorbeeld bij het verwarmen van de woning, in het verkeer (uitlaatgassen), in sigarettenrook. Bij de 3xG deelnemers blijken roken en fietsen of wandelen langs drukke wegen de voornaamste verklaring voor de blootstelling.
In de 3xG studie werden ook gezondheidseffecten bestudeerd die verband kunnen houden met blootstelling aan chemische stoffen, zoals astma, allergie, vruchtbaarheidsproblemen en miskramen. Het voorkomen van deze aandoeningen is in de 3xG regio erg vergelijkbaar met Vlaanderen.
Hoe loopt het verder?
De rekrutering van deelnemers loopt momenteel nog door tot 2014. Van zodra het aantal van 300 deelnemers is bereikt, kunnen we meer uitgebreide en krachtigere statistische analyses uitvoeren op de gegevens. Het 3xG-team zal nagaan voor welke van deze resultaten alvast verder opzoekwerk voor beleidsvertaling nuttig is, dit samen met actoren uit de regio.
De studie loopt in het kader van het cAt-project voor de berging van laag- en middelactief kortlevend radioactief afval in Dessel in opdracht van NIRAS (Nationale Instelling voor Radioactief Afval en verrijkte Splijtstoffen) en de partnerschappen STORA (Dessel) en MONA (Mol).
De studie werd uitgevoerd door een onderzoeksteam bestaande uit 4 partners: VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek), de Universiteit Antwerpen (UA), het Provinciaal Instituut voor Hygiëne (PIH), en de Vrije Universiteit Brussel (VUB).