Voor het Belgisch laag- en middelradioactief en kortlevend afval (categorie A) is er een definitieve oplossing gevonden: dat wordt in Dessel geborgen in bovengrondse bunkers. De radioactiviteit in dit afval is na 300 jaar uitgedoofd door radioactief verval.
Er bestaat echter ook hoogradioactief en langlevend afval (categorieën B en C). Hiervan is er (veel) minder maar de straling is (veel) hoger. Voor sommige elementen dooft de radioactiviteit pas uit (door radioactief verval) na honderdduizenden jaren. Voor dit type afval zijn strengere beschermingsmaatregelen vereist.
Nog geen definitieve oplossing
Momenteel werd in België nog geen beslissing genomen over de definitieve berging van het hoogactief en langlevend afval. In 2022 nam de regering wel de princiepsbeslissing dat dit type afval in de ondergrond geborgen moet worden. Over de locatie en de methode werd nog niks beslist. Hiervoor zijn nog vele jaren van onderzoek en overleg nodig.
Tijdelijke opslag en ondergronds onderzoekslabo
We hebben in de regio wel al te maken met het hoogactief en langlevend afval: het ligt namelijk voor een groot deel in tijdelijke opslag in speciaal daartoe uitgeruste gebouwen bij Belgoprocess in Dessel.
Bij Euridice in Mol is er een ondergronds labo HADES, in de kleilaag 225 meter onder de grond. Hier wordt al sinds 1983 uitgebreid onderzoek gedaan naar de haalbaarheid om hoogactief afval ondergronds te kunnen bergen in een ondergrondse kleilaag. In dit labo wordt enkel onderzoek uitgevoerd, er zal nooit radioactief afval geborgen worden. Op basis van het onderzoek stelt NIRAS adviezen op in verband met het beheer op lange termijn.
STORA volgt ook het beheer van dit hoogactief afval in de regio op. Het gaat bijvoorbeeld om de verwerking, de tijdelijke opslag, het vergunningsbeleid en het lopende onderzoek naar de berging van dit afval van ‘categorie B en C'.
Lees meer over radioactief afval op de website van NIRAS, de Nationale Instelling voor Radioactief Afval en verrijkte Splijtstoffen.