Deze week was er een open infoavond over de resultaten van de recente analyse van de ziekte- en sterftecijfers in de regio Dessel-Mol-Retie. Deze analyse wordt om de vijf jaar uitgevoerd als onderdeel van de 3xG-gezondheidsopvolging.
Sinds het najaar van 2010 loopt de 3xG studie, wat staat voor Gezondheid-Gemeenten-Geboorten, in de gemeenten Dessel, Mol en Retie. De studie gebeurt in opdracht van NIRAS en de partnerschappen STORA en MONA. Eén van de onderdelen van de studie is de analyse van ziekte- en sterftegegevens in de regio.
Waaruit bestond de analyse van de ziekte- en sterfteregisters?
Het 3xG onderzoeksteam heeft in de officiële registers van de voorbije jaren gegevens over overlijden, ziekte (zoals het voorkomen van kanker), hospitalisatie en aangeboren afwijkingen uit de gemeenten Dessel, Mol en Retie onderzocht en vergeleken met de Vlaamse gemiddelden.
Wat zijn de belangrijkste resultaten van de analyse?
1) Zowel de totale sterfte, de algemene kankersterfte als de sterfte door specifieke kankers in Dessel, Mol en Retie was in de periode 2003-2012 vergelijkbaar met het gemiddelde voor Vlaanderen. Bij mannen komt sterfte door ziekten van het ademhalingsstelsel wel meer voor in de regio dan gemiddeld in Vlaanderen. In Retie zijn er minder overlijdens bij mannen dan verwacht op basis van de Vlaamse cijfers.
2) In Dessel-Mol-Retie kwamen in de periode 2008-2012 minder kankers voor dan gemiddeld in Vlaanderen zowel bij mannen als vrouwen. Geen enkel kankertype kwam significant meer voor dan in Vlaanderen. Bij mannen werd het verhoogd voorkomen van long- en prostaatkanker uit de vorige analyse in 2010 niet meer vastgesteld.
3) Mannen in de regio werden gemiddeld iets meer opgenomen in het ziekenhuis als mannen in de rest van Vlaanderen. Bij vrouwen is het aantal opnames niet verschillend van Vlaanderen. Inwoners van de 3xG regio werden vaker opgenomen voor hartinfarcten en aandoeningen aan de hersenbloedvaten in vergelijking met Vlaanderen. Ook omwille van chronische luchtwegaandoeningen en hormonale problemen werden meer mensen in het ziekenhuis opgenomen. De sterfteatlas toont geen verhoogd overlijden voor ziekten aan hart en bloedvaten, wat er op kan wijzen dat deze ziekten niet meer voorkomen in de regio en het verhoogd aantal opnames te wijten is aan een andere reden. Als we daarentegen kijken naar overlijdens aan chronische luchtwegaandoeningen in de sterfteatlas, blijkt dat deze wel meer dan gemiddeld voorkomen t.o.v. Vlaanderen, wat het groter aantal hospitalisaties bevestigt, vooral bij mannen.
4) Het voorkomen van aangeboren afwijkingen in de regio Dessel-Mol-Retie ligt vaak wat lager in vergelijking met de provincie Antwerpen voor de periode 2003-2012, maar de verschillen zijn niet significant.
Klik hier voor een DIGICAT-filmpje over de resultaten.
Hoe gaat de studie nu verder?
In de analyse van de ziekte- en sterfteregisters werden een aantal verschillen vastgesteld met de gemiddelden voor Vlaanderen. Hier kan rekening mee gehouden worden bij het uitwerken van preventiecampagnes. Bijvoorbeeld: aandacht voor preventie van hart- en vaatziekten en van luchtwegaandoeningen. Het vroegtijdig signaleren en beter begrijpen van de eventuele relatie met levensstijl en leefomgeving kan een aandachtspunt worden binnen de 3xG studie. Dit maakt deel uit van een volgende fase van de studie.
Achtergrondinformatie over de 3xG studie
De partnerschappen STORA (Dessel) en MONA (Mol) hebben verschillende voorwaarden verbonden aan de oppervlakteberging van laag- en middelactief kortlevend afval in de gemeente Dessel. Naast de technische uitvoering van het bergingsproject worden verschillende initiatieven voorzien die een positieve impact moeten hebben op de werkgelegenheid, de welvaart en het welzijn in de regio. Eén van die initiatieven is het opstellen van een gezondheidsprofiel en een doorlopende opvolging die kijkt naar diverse milieueffecten en gezondheidsgegevens. De resultaten van deze studies moeten toelaten aanbevelingen te formuleren met het oog op een betere gezondheid in de regio. Om zo’n gezondheidsopvolging te organiseren werd de 3xG-studie opgestart. De studie is opgebouwd uit twee onderdelen:
1) een onderzoek naar de blootstelling aan milieuvervuilende stoffen en de daaraan verbonden gezondheidseffecten bij 300 baby’s en hun moeders. Deze blootstelling wordt onderzocht met de methode van biomonitoring.
2) Een analyse van de ziekte- en overlijdensregisters in Mol, Dessel en Retie.
De twee onderdelen van de studie moeten samen toelaten om een gezondheidsprofiel op te stellen van de inwoners van de regio. In een volgende stap is het de bedoeling om aan de hand van dit gezondheidsprofiel aanbevelingen te formuleren om de gezondheid van de inwoners te verbeteren.
Wie voert het onderzoek?
Een consortium van onderzoekscentra voert de gezondheidsopvolging 3xG uit in opdracht van NIRAS, STORA en MONA. VITO (Vlaamse instelling voor technologisch onderzoek) coördineert 3xG en verwerkt de resultaten. De Universiteit Antwerpen staat in voor de communicatie over het onderzoek en organiseert het lokale overleg. Het PIH te Antwerpen staat in voor de rekrutering en het contact met de deelnemers. Al deze wetenschappelijke partners werken nauw samen met lokale actoren en netwerken.