25 leden van de STORA-werkgroepen Nucleaire Thematiek en Opvolging Bergingsproject brachten een uniek bezoek aan een nieuw opslaggebouw bij Belgoprocess, dat op dit moment nog niet in gebruik genomen is, maar bestemd is voor de tijdelijke opslag van 'gelvaten'.
Het gebouw is speciaal gezet om vaten met laagradioactief afval in te bewaren die mogelijk onderhevig zijn aan gelvorming, veroorzaakt door een natuurlijke fysisch-chemische reactie (bekend als Alkali-Silica Reactie) in het beton waarin het afval is ingekapseld.
Tot op vandaag is er bij 50 vaten effectieve gelvorming vastgesteld, maar ongeveer 7.500 vaten werden op dezelfde manier verwerkt in dezelfde installatie (in de kerncentrale van Doel) en lopen dus het risico dat er zich vroeg of laat gelvorming zal voordoen. De vaten kunnen in hun huidige toestand niet naar de oppervlakteberging.
In het nieuwe opslaggebouw worden de vaten niet piramidaal gestapeld, maar wel verticaal, per vier in metalen frames. Zo kunnen ze gemakkelijk uit de stapel worden gehaald voor regelmatige inspecties. Er is ook een continue monitoring voorzien met behulp van camera’s. Zo kan men de vaten van dichtbij opvolgen, ondertussen het probleem verder bestuderen en zoeken naar een definitieve oplossing.
Alkali-silica reactie
In 2013 werd bij een aantal afvalvaten die in opslag staan bij Belgoprocess een uitloop van een soort gel ontdekt. Deze gelvorming ontstaat door een natuurlijke fysisch-chemische reactie (bekend als Alkali-Silica Reactie) in het beton dat het laagradioactieve afval inkapselt. Er was geen veiligheids- of gezondheidsrisico, maar de betrokken vaten werden wel apart gezet om ze verder beter te kunnen opvolgen.
Uit nader onderzoek bleek het te gaan om vaten die allemaal op een zelfde manier verwerkt waren in de kerncentrale van Doel. Het gebruikte verwerkingsprocedé heeft een (vertraagde) chemische reactie tot gevolg met als resultaat de gelvorming in het vat. In totaal gaat het om ongeveer 7.500 vaten die hetzelfde procédé hebben doorlopen. Tot op vandaag werd op slechts 50 vaten daarvan effectief gel aangetroffen. Maar ze lopen wel alle 7.500 op termijn het risico op dezelfde gelvorming. In die toestand zijn de vaten niet geschikt voor een oppervlakteberging.
Een aangepast opslaggebouw
Daarom beslisten NIRAS en Belgoprocess om er een nieuw en aangepast opslaggebouw voor te bouwen. Dat zal toelaten om de vaten vaker te inspecteren en beter op te volgen. En het geeft de tijd om het langetermijngedrag van de vaten en de gel te bestuderen en er een definitieve oplossing voor te zoeken.
Het nieuwe opslaggebouw wijkt in een aantal opzichten af van andere opslaginstallaties. De vaten worden er niet piramidaal gestapeld, maar wel verticaal, per vier in een metalen frame. Zo kunnen ze gemakkelijk uit de stapel worden gehaald voor regelmatige inspecties. Daarnaast wordt ook een continue monitoring voorzien met behulp van camera’s.
